Karoza Ҩ

29 rzeczy, których nauczyłem się przez 29 lat

2025-12-28T22:23:36.473Z

Kolejność jest losowa — mogą być ważne lub zupełnie błahe, interesujące lub banalne.

Przez 29 lat nauczyłem się następujących rzeczy:

1) Tymczasowe ≠ trwałe

Wszystko przemija, w tym złe rzeczy. Możesz spędzić dodatkowy rok w pracy, której nie lubisz, ale ta praca nie potrwa wiecznie — będzie nowa, znacznie lepsza. Możesz mieszkać przez dodatkowy rok w tymczasowym wynajmowanym mieszkaniu, dopóki nie znajdziesz czegoś lepszego, ale to mieszkanie też się zmieni. Nie martw się zbytnio tymczasowymi trudnościami — możesz je naprawić z czasem.

2) Media społecznościowe = narkotyk

Usunięcie mediów społecznościowych z telefonu było jedną z najlepszych decyzji w moim życiu. Media społecznościowe nie mają prawie nic pożytecznego do zaoferowania — szkodliwe efekty znacznie przewyższają jakiekolwiek korzyści.

3) Wdzięczność jest wspaniała

Musisz znaleźć czas, aby podziękować ludziom, którzy zrobili coś dobrego. Nie jest to zbyt przyjęte w naszej kulturze, ale musisz pokonać niezręczność i powiedzieć dziękuję.

4) Książki są nadal najlepszym źródłem wiedzy

Format książki zmusza autora do wyrażenia swoich myśli kompleksowo i w uporządkowany sposób, dlatego wciąż jest ważnym źródłem wiedzy. Żadne filmy na YouTube, kursy ani artykuły nie mają takiej samej mocy.

5) Czasami potrzebujesz dłuższej przerwy

Jestem bardzo wdzięczny losowi, że moje życie miało długie okresy bez konwencjonalnej pracy, ale także bez nadmiernego stresu. Przyjemnie jest mieć czas dla siebie: na czytanie, poważne gry, kino, myślenie, spacery, hobby — praca zabiera to wszystko, może nie całkowicie, ale z pewnością częściowo.

6) Wszystko robią zwykli ludzie

Steve Jobs powiedział kiedyś, że wszystko wokół ciebie zostało stworzone przez ludzi, którzy nie byli mądrzejsi od ciebie — i miał absolutną rację. Jeśli wydaje ci się, że dyrektorzy wielkich korporacji są jakoś mądrzejsi od zwykłych ludzi, lub że w poważnych firmach pracują zupełnie inne rodzaje ludzi, to nieprawda. Wszędzie pracują zwykli ludzie, popełniający te same głupie błędy, równie niepewni tego, co robią. Możesz znaleźć wiele decyzji Apple, Google, Amazona i innych, które całkowicie to potwierdzają.

7) Nadal musisz wiedzieć rzeczy

Wiedza rzekomo traci na znaczeniu, gdy masz LLM-y z wyszukiwarką, ale to nieprawda. Wciąż ważne jest, aby móc podejmować decyzje w sekundach oparte wyłącznie na wiedzy. A wyszukiwanie jest znacznie łatwiejsze, gdy wiesz, gdzie szukać.

8) Nie traktuj nowych okoliczności jako nagrody

Kiedy trudny etap życia się kończy, łatwo jest zaakceptować obecną, lepszą sytuację jako nagrodę — to błąd. To po prostu nowa sytuacja, a aby utrwalić swoją pozycję w niej, musisz zrobić ×N tego, co robiłeś wcześniej.

9) Wszystko można zrobić prościej

Absolutnie wszystko można zrobić prościej. Czy warto, to inna kwestia. Ale bardzo często warto, ponieważ nadmierna złożoność rzadko daje bonusy, podczas gdy prostota bardzo często daje. Kiedy zastępowałem bardziej złożone rozwiązania prostszymi, zawsze byłem zadowolony.

10) Musisz zapisywać swoje myśli

Nie wiem, ile punktów nie trafiło na tę listę, ponieważ byłem zbyt leniwy, aby je od razu zapisać. Niektóre zapamiętałem, ale innych nie. Musisz zapisywać wszystko i pozwolić swojemu przyszłemu ja zdecydować, czy to ważne, czy nie.

11) Wytrwałość pomaga

Nie wyszło za pierwszym razem — możesz spróbować drugi, trzeci, czwarty, a nawet 20 razy. Jeśli ty, twój projekt, użytkownicy, klienci lub zespół czegoś potrzebujecie, niepoddawanie się po pierwszej próbie to dobra taktyka.

12) Przełączanie to osobna umiejętność

Możesz perfekcyjnie znać cztery języki, ale mieć trudności z przełączaniem się między nimi. Możesz nie mieć problemów z pracą na macOS lub Windows, ale podczas przełączania mylisz skróty. Szybkie przełączanie to osobna umiejętność, która wymaga dodatkowego treningu.

13) Ludzki mózg to maszyna do języków

Nie wierzyłem, że można nauczyć się języka poprzez słuchanie i czytanie, ale to naprawdę działa w jakiś magiczny sposób. Dzieci uczą się języków w ten sposób, ale jest to również dostępne dla dorosłych. Potrzeba tylko dużo czasu.

14) Pieniądze to narzędzie

Pieniądze to narzędzie do kupowania wolności. Wolności do podróżowania, wolności do niepracowania i myślenia, wolności wyboru spośród różnych opcji, wolności do popełniania błędów. Jeśli więcej pieniędzy nie oznacza więcej wolności, przynajmniej na dłuższą metę, lepiej mieć mniej pieniędzy i więcej wolności.

15) Śledzenie wydatków jest użyteczne

Zapisywanie wszystkich wydatków może wydawać się zbyt skomplikowane, ale faktycznie jest dość łatwe do zrobienia, dzięki nowoczesnej technologii. I pomaga być bardziej świadomym w decyzjach finansowych. Wiedza, że restauracje, kawiarnie i dostawy mogą łatwo pochłonąć jedną trzecią twojego budżetu, ułatwia ich odrzucenie. Informacja, że czynsz kosztuje trzy razy więcej niż artykuły spożywcze, pomaga w planowaniu. A wiedza, że "drogie" hobby jest faktycznie ostatnią kolumną w wydatkach, jest po prostu przyjemna.

16) Świat jest skomplikowany

Jeśli ktoś oferuje bardzo prosty model, najprawdopodobniej jest fałszywy. Czasami jest wystarczająco dokładny, aby rozwiązać problem, ale musisz pamiętać o jego niedokładności, żeby nie być zaskoczonym później. Świat jest złożony, wielowarstwowy i wieloaspektowy.

17) Angielski to język wolności

Jestem bardzo wdzięczny mojej matce za przeniesienie mnie do szkoły z angielskim, ponieważ i tak nigdy nie nauczyłem się francuskiego, a angielski dał mi życiową ścieżkę. Dzięki angielskiemu mam obecną pracę. Bez niego nie miałbym takiej wolności w wyborze książek i filmów, a podróżowanie byłoby koszmarem.

18) Nie bij głową w mur

Współczesne klisze sukcesu promują nigdy się nie poddawanie i zawsze dochodzenie do końca, ale to błędna logika. Czasami poddanie się to najmądrzejsza rzecz, jaką możesz zrobić, ponieważ pomaga zachować zasoby na ważniejsze lub bardziej opłacalne rzeczy. Rezygnuj z bezużytecznych rzeczy — rób to, co jest naprawdę znaczące.

19) Czytnik e-booków to genialny wynalazek

Kiedyś myślałem, że czytanie na telefonie jest w porządku i ogólnie mi się podobało, ale na urodziny żona podarowała mi PocketBooka i nie chcę już czytać na telefonie. To już nie jest w porządku.

20) Przestrzeń bez rozpraszaczy = super

Walka z destrukcyjnymi pragnieniami to energochłonna praca, więc lepiej zorganizować przestrzenie fizyczne i wirtualne tak, aby unikać rozpraszaczy, zamiast z nimi walczyć. Łatwiej jest usunąć media społecznościowe z telefonu zamiast obiecywać, że będziesz spędzać na nich mniej czasu. Dlatego też parowar to dobry pomysł — trudno jest ugotować w nim niezdrowe jedzenie.

21) Akceptowanie tego, czego nie możesz zmienić, to mądrość

Zasada jest opisana w dziełach stoików i w tej prostej modlitwie:

Boże, daj mi pogodę ducha, abym mógł zaakceptować to, czego nie mogę zmienić; odwagę, abym mógł zmienić to, co mogę; i mądrość, abym mógł odróżnić jedno od drugiego.

22) Bez przykładu — jest niejasne

Jeśli musisz coś wyjaśnić, lepiej podać przykład. W przeciwnym razie będzie niejasne. Ludzki mózg dobrze rozumie przykłady, ale słabo rozumie abstrakcyjne koncepcje. Na przykład punkt numer 20 byłby niejasny, gdybym nie podał przykładów.

23) Po prostu to zrób

Kiedyś widziałem film, gdzie ktoś przeskoczył ogrodzenie budowy i wspiął się na najwyższe piętro drapacza chmur — chociaż oczywiście to okropny pomysł, żeby to faktycznie robić, możesz pożyczyć ich śmiałość i pewność siebie. Ta sama odwaga właściwie zastosowana może cię daleko zaprowadzić. Chcesz wystąpić na konferencji? Wyślij propozycję. Chcesz pracować z kimś, kogo podziwiasz? Wyślij mu wiadomość. Możesz w ten sposób osiągnąć wiele rzeczy — musisz tylko wziąć inicjatywę i to zrobić, ze śmiałością.

24) Energia jest ważniejsza niż czas

Energię trudno zmierzyć i dlatego nie jest brana pod uwagę w planowaniu, ale jest bardzo ważna do rozważenia. Czasami jedno zadanie pochłania tyle energii, że niszczy chęć do robienia czegokolwiek, podczas gdy inne zadanie zabiera cały dzień, ale przeciwnie, inspiruje do pracy i dodaje entuzjazmu.

25) Jeśli możesz to zrobić od razu, lepiej tak zrobić

Ktoś wysłał wiadomość i już zacząłeś ją czytać — lepiej odpowiedzieć od razu, ponieważ później będziesz musiał ponownie zrozumieć kontekst. Zauważyłeś błąd w projekcie — stwórz zadanie natychmiast. Musisz coś kupić — zamów to online lub dodaj do listy zakupów od razu. Jeśli zadanie nie może być wykonane natychmiast, musisz zrobić przynajmniej coś — na przykład je zapisać lub zaplanować.

26) Możesz po prostu poczekać na właściwy moment

Nie ma wielkiego sensu w wybieraniu farby do ścian, kiedy budowany jest fundament domu. Bardzo często czekanie na odpowiedni etap, aby zaproponować swój plan, jest najlepszą strategią. Nie bądź zbyt nachalny w niewłaściwym momencie.

27) Jeśli możesz i chcesz to zrobić sam — zrób to

Jeśli osiągnięcie najlepszego rezultatu wymaga wyjścia poza twoje uprawnienia, bardzo często to właśnie to musisz zrobić. Tylko nie zapomnij o takcie: zapytaj przed przekroczeniem granic, lub zasugeruj swoje rozwiązanie po prostu jako pomysł lub opcję.

28) Amerykański pozytywizm jest wspaniały

Wcześniej niewiele pracowałem z Amerykanami, więc tylko słyszałem o toksycznym amerykańskim pozytywizmie z opowieści innych ludzi. Doświadczywszy tego sam, mogę powiedzieć tylko jedno — jest wspaniały, znacznie lepszy niż "słowiańska szczerość". Nie wiem, jak szczery jest ten pozytywizm, ale pracować w warunkach, gdzie twoja praca jest ceniona, bardzo przyjemnie.

29) Ostatni krok jest najtrudniejszy

Łatwo jest coś zrobić i możesz to robić bez końca, ale ostatnie 5% — różnica między robione a zrobione — to najważniejsza i najtrudniejsza część. Musisz przeznaczyć na to więcej czasu i energii.

29 рэчаў, якія я зразумеў за 29 гадоў

2025-12-28T21:51:36.552Z

Парадак выпадковы, могуць быць як важныя, так і зусім не. Як цікавыя, так і банальныя. Калі не забуду, буду рабіць такое кожны дзень нараджэння.

За 29 гадоў я зразумеў наступнае:

1) Часова ≠ вечна

Усё мінае, у тым ліку і дрэннае. Можа перапрацаваць лішні год на нелюбімай працы, але гэта праца не вечная, будзе новая. Можна лішні год пажыць у часовай кватэры, якую зняў, пакуль не знойдзеш лепшае, але і кватэра зменіцца. Не трэба зашмат пераймацца праз часовыя складанасці, з часам гэта можна выправіць.

2) Сацыяльныя медыя = наркотык

Выдаліць сацыяльныя медыя з тэлефону было адным з найлепшых рашэнняў у маім жыцці. У сац-медыя няма амаль нічога карыснага, дрэнныя эфекты значна пераважаюць карысць. Але з камп’ютара мяне ўсё так і цягне зайсці і паглядзець што там, асабліва калі я занадта стомлены, каб чытаць ці глядзець фільм.

3) Удзячнасць — гэта крута

Трэба знаходзіць час сказаць дзякуй людзям, якія зрабілі нешта добрае. У нашай культуры нібы так не прынята, але трэба перамагаць няёмкасць і казаць дзякуй.

4) Кнігі ўсё яшчэ найлепшая крыніца ведаў

Фармат кнігі прымушае аўтара выказаць думкі дастаткова поўна і структуравана, таму гэта дагэтуль важная крыніца ведаў. Ніякія відэа на Ютубе, курсы, ці артыкулы, не маюць такой сілы.

5) Не працаваць — супер

Я вельмі ўдзячны лёсу, што ў маім жыцці былі доўгія перыяды без працы, але і без надмернага стрэсу. Прыемна мець час на сябе: на чытанне, сур’ёзныя вялікія гульні, кіно, думкі, шпацыры, хобі — праца ўсё гэта забірае, мо і не цалкам, але часткова дакладна.

6) Усё робіцца звычайнымі людзьмі

Калі здаецца, што дарэктары вялікіх карпарацый нейкія больш разумныя за звычайных людзей, ці што ў сур’ёзных кампаніях працуюць нейкія зусім іншыя людзі, то не. Усюды працуюць такія самыя звычайныя людзі, якія робяць такія самыя дурныя памылкі, якія таксама не ведаюць, што робяць.

7) Штосьці трэба ведаць

Веды нібыта губляюць сваю значнасць, калі ёсць LLM з пошукам, але гэта не так. Усё яшчэ важна ўмець прымаць рашэнні за секунды, грунтуючыся выключна на ведах. Ды і пошук значна лягчэй, калі ведаеш дзе шукаць.

8) Не трэба ўспрымаць новыя абставіны за ўзнагароду

Калі складаны жыццёвы этап заканчваецца, то цяперашняе лепшае становішча лёгка прыняць за ўзнагароду — гэта памылка. Гэта проста новае становішча, і каб замацавацца ў ім трэба рабіць ×N ад таго, што рабілася раней.

9) Усё можна зрабіць прасцей

Абсалютна ўсё можна зрабіць прасцей. Варта ці не — іншае пытанне. Але вельмі часта варта, бо надмерная складанасць рэдка дае бонусы, а прастата вельмі часта. Калі я замяняў больш складаныя рашэнні на больш простыя, то заўсёды быў задаволены.

10) Трэба запісваць думкі

Не ведаю колькі пунктаў не патрапілі ў гэты ліст, бо мне было лянота адразу іх запісаць. Некаторыя я ўспомніў, а некаторыя не. Трэба запісваць усё, а будучаму сабе дазволіць вырашаць, важна яно ці не.

11) Настойлівасць дапамагае

Не атрымалася адразу — можна паспрабаваць другі, трэці, чацвёрты, ці нават 20 раз. Калі табе, праекту, карыстальнікам, кліентам, ці камандзе нешта трэба, то не здавацца пасля першай спробы — гэта добрая тактыка.

12) Пераключэнне — гэта асобны навык

Можа дасканала ведаць чатыры мовы, але мець складанасці з пераключэннем паміж імі. Можна не мець праблем з працай на МакАС ці Віндоўс, але пры пераключэнні блытаць шорт-каты. Хутка пераключацца — гэта асобны навык, які патрабуе дадатковай трэніроўкі.

13) Чалавечы мозг — машына для моў

Я не верыў, што мову можна вывучыць праз слуханне і чытанне, але яно сапраўды працуе нейкім магічным чынам. Дзеці так і вучаць мовы, але і дарослым яно даступна. Проста трэба мець шмат часу.

14) Грошы — гэта інструмент

Грошы — гэта інструмент, каб купляць свабоду. Свабоду вандраваць, свабоду не працаваць і думаць, свабоду выбіраць з розных варыянтаў, свабоду памыляцца. Калі больш грошай не азначае больш свабоды, хаця б у доўгай перспектыве, то лепей мець менш грошай і больш свабоды.

15) Пільнаваць выдаткі карысна

Запісваць усе свае выдаткі можа падавацца занадта складаным, але насамрэч гэта даволі лёгка рабіць, дзякуючы сучасным тэхналогіям. І гэта дапамагае быць больш свядомым у фінансавых рашэннях. Ведаючы, што рэстараны, кавярні і дастаўкі лёгка могуць з’есці трэць бюджэту, ад іх лёгка адмовіцца. Інфармацыя, што на арэнду кватэры ідзе ў тры разы больш сродкаў, чым на прадукты, дапамагае планаваць. А ведаць, што „дарагое“ хобі насамрэч апошні слупочак у расходах, проста прыемна.

16) Свет складаны

Калі нехта прапануе вельмі простую мадэль, то яна хутчэй за ўсё ілжывая. Часамі, яна дастаткова дакладная, каб вырашаць задачу, але трэба памятаць аб яе недакладнасці, каб потым не здзіўляцца. Свет складаны, шматслойны ды шматгранны.

17) Ангельская — мова свабоды

Я вельмі ўдзячны маці за перавод мяне ў школу з вывучэннем ангельскай, бо французскую я усё адно не вывучыў, а ангельская дала мне шлях у жыццё. Дзякуючы ангельскай я маю цяперашнюю і меў папярэднюю працу, яна ж дапамагла з лёгкасцю адмовіўся ад расійскай прапаганды, якую некаторыя называюць кантэнтам, без яе я не меў бы такой свабоды ў выбары кніг ды відэа, а вандроўкі былі б жахам.

18) Не трэба біцца ў сцяну галавой

Сучасныя паспяховыя-поспехі на ножках вучаць ніколі не здавацца ды ісці да канца, але гэта хібная логіка. Часамі здацца — гэта самае разумнае, што можна зрабіць, бо гэта дапаможа зберагчы рэсурсы на больш важнае ці прыбытковае.

19) Электронная чыталка — класная прылада

Раней я думаў, што чытаць на тэлефоне нармальна, і наогул мне падабаецца, але на дзень нараджэння жонка падарыла мне электронную чыталку, і я больш не хачу чытаць на тэлефоне. Больш не норм.

20) Прастора без спакус — добры спосаб на змены

Змаганне з дэструктыўнымі жаданнямі — гэта энергазатратая справа, таму лепей арганізаваць фізічную і віртуальныя прасторы так, каб не мець спакус, а не змагацца з імі. Прасцей выдаліць сацыяльныя медыя з тэлефону замест абяцання менш у іх сядзець. Таму ж і параварка гэта добрая ідэя — на ёй складана прыгатаваць нездаровую ежу.

21) Прыняць тое, што не можаш змяніць — мудрасць

Прынцып апісаны ў працах стоікаў і ў гэтай простай малітве:

Божа, дай мне душэўны спакой прыняць тое, што я не магу змяніць,
мужнасць — змяніць тое, што магу,
і мудрасць — заўсёды адрозніваць адно ад другога.

22) Без прыкладу — не зразумела

Калі трэба нешта растлумачыць, то лепей даваць прыклад, бо інакш будзе не зразумела. Чалавечы мозг добра разумее прыклады, але дрэнна абстрактныя канцэпцыі. Напрыклад, пункт нумар 20 быў бы не зразумелы, калі я не прывёў прыклады.

23) Нахабства працуе

Як прабрацца на апошні паверх хмарачоса падчас будовы — проста пераскочыць праз плот і залезці на самы верх. І так можна дасягнуць шмат чаго, трэба проста ўзяць і зрабіць, вось так проста, na chama.

24) Энергія важней за час

Энергію складана вымяраць, і таму яе зусім не улічваюць у планаванні, а тым часам яе вельмі важна ўлічваць. Часамі адна задача з’ядае так шмат энергіі, што знішчае жаданне рабіць хоць нешта, а іншая задача займае цэлы дзень, але наадварот натхняе на працу і дадае энтузіязму.

25) Калі можна зрабіць адразу, лепей зрабіць адразу

Напісалі паведамленне, ужо пачаў яго чытаць, лепей адразу ж і адказаць, бо потым прыйдзецца па новай разбірацца ў кантэксце. Заўважыў баг у праекце, адразу ствары таску. Трэба нешта купіць — закажы анлайн ці дадай у ліст пакупак, адразу. Калі задачу немагчыма зрабіць адразу, то трэба зрабіць хоць нешта, напрыклад запісаць ці запланаваць.

26) Можна проста пачакаць адпаведнага моманту

Няма вялікага сэнсу выбіраць фарбу на сцены, калі будуецца падмурак дому. Вельмі часта пачакаць адпаведнага этапу, каб запрапанаваць свой план — найлепшая стратэгія. Не трэба занадта настойлівым у неадпаведны момант.

27) Можаш і хочаш зрабіць сам — зрабі

Калі для таго, каб дасягнуць найлепшага рэзультату трэба выйсці за рамкі сваіх паўнамоцтваў, то вельмі часта так і трэба зрабіць, але не забываць пра такт: спытаць перад выйсцем за рамкі ці запрапанаваць сваё рашэнне проста як ідэю ці варыянт.

28) Амерыканскі пазітыў — гэта супер

Раней я вельмі няшмат працаваў з амерыканцамі, таму пра таксічны амерыканскі пазітыў чуў толькі з расказаў іншых. Выпрабаваўшы таксічны амерыканскі пазітыў на сябе магу сказаць толькі адно — гэта цудоўна, значна лепей за „славянскую шчырасць“. Я не ведаю наколькі пазітыў шчыры, але працаваць ва ўмовах, дзе тваю працу шануюць, а цябе паважаюць, вельмі прыемна.

29) Апошні рывок самы цяжкі

Лёгка нешта рабіць, і рабіць гэта нешта можна бясконца, але апошнія 5%, розніца паміж рабіць і зрабіць, — гэта найважнейшая і найбольш складаная частка. На яе трэба выдзяляць больш часу і энергіі.

Да сустрэчы ў наступным годзе!

29 Things I’ve Learnt Over 29 Years

2025-12-28T21:49:18.049Z

The order is random—they might be important or utterly trivial, interesting or banal.

Over 29 years, I’ve learnt the following:

1) Temporary ≠ permanent

Everything passes, including the bad stuff. You might spend an extra year at a job you dislike, but that job won’t last forever—there’ll be a new one, much better. You might live for an extra year in a temporary flat you’re renting until you find something better, but that flat will change too. Don’t worry too much about temporary difficulties—you can fix them with time.

Deleting social media from my phone was one of the best decisions of my life. Social media has almost nothing useful to offer—the harmful effects far outweigh any benefits.

3) Gratitude is brilliant

You need to find time to thank people who’ve done something good. It’s not really accepted in our culture, but you need to overcome the awkwardness and say thank you.

4) Books are still the best source of knowledge

The book format forces the author to express their thoughts comprehensively and in a structured way, which is why it’s still an important source of knowledge. No YouTube videos, courses, or articles have the same power.

5) Sometimes you need a longer break

I’m very grateful to fate that my life has had long periods without conventional work, but also without excessive stress. It’s pleasant to have time for yourself: for reading, long, serious games, cinema, thinking, walks, hobbies—work takes all of this away, perhaps not completely, but certainly partially.

6) Everything is done by ordinary people

Steve Jobs once said that everything around you was made up by people that were no smarter than you—and he was absolutely right. If it seems that directors of large corporations are somehow smarter than ordinary people, or that completely different kinds of people work in serious companies, that's not the case. Ordinary people work everywhere, making the same stupid mistakes, equally unsure of what they're doing. You can find many decisions from Apple, Google, Amazon and others that prove this point completely.

7) You still need to know things

Knowledge supposedly loses its significance when you have LLMs with search, but that’s not true. It’s still important to be able to make decisions in seconds based purely on knowledge. And searching is much easier when you know where to look.

8) Don’t treat new circumstances as a reward

When a difficult life stage ends, it’s easy to accept the current, better situation as a reward—that’s a mistake. It’s simply a new situation, and to consolidate your position in it, you need to do ×N of what you did before.

9) Everything can be done more simply

Absolutely everything can be done more simply. Whether it’s worth it is another question. But very often it is, because excessive complexity rarely gives bonuses, whilst simplicity very often does. When I replaced more complex solutions with simpler ones, I was always satisfied.

10) You need to write down your thoughts

I don’t know how many points didn’t make it onto this list because I was too lazy to write them down straight away. I remembered some of them, but not others. You need to write down everything and let your future self decide whether it’s important or not.

11) Persistence helps

Didn’t work the first time—you can try a second, third, fourth, or even 20 times. If you, your project, users, clients, or team need something, not giving up after the first attempt is a good tactic.

12) Switching is a separate skill

You can know four languages perfectly but have difficulty switching between them. You might have no problems working on macOS or Windows, but when switching, you mix up shortcuts. Switching quickly is a separate skill that requires additional training.

13) The human brain is a machine for languages

I didn’t believe that you could learn a language through listening and reading, but it really does work in some magical way. Children learn languages like this, but it’s also available to adults. You just need to have a lot of time.

14) Money is a tool

Money is a tool for buying freedom. Freedom to travel, freedom not to work and to think, freedom to choose from different options, freedom to make mistakes. If more money doesn’t mean more freedom, at least in the long term, it’s better to have less money and more freedom.

15) Tracking expenses is useful

Recording all your expenses might seem too complicated, but it’s actually quite easy to do, thanks to modern technology. And it helps you be more conscious in financial decisions. Knowing that restaurants, cafés, and deliveries can easily eat up a third of your budget makes it easier to refuse them. Information that rent costs three times more than groceries helps with planning. And knowing that an ‘expensive’ hobby is actually the last column in expenses is simply pleasant.

16) The world is complex

If someone offers a very simple model, it’s most likely false. Sometimes it’s accurate enough to solve the problem, but you need to remember its inaccuracy so you’re not surprised later. The world is complex, multilayered, and multifaceted.

17) English is the language of freedom

I’m very grateful to my mother for transferring me to a school with English, because I never learnt French anyway, and English gave me a path in life. Thanks to English, I have my current job. Without it, I wouldn’t have such freedom in choosing books and videos, and travelling would be a nightmare.

18) Don’t bang your head against a wall

Modern success clichés promote never giving up and always going all the way, but that’s flawed logic. Sometimes giving up is the smartest thing you can do, because it helps preserve resources for more important or profitable things. Give up on useless things—do what is truly meaningful.

19) An e-reader is a brilliant device

I used to think reading on my phone was fine, and I generally liked it, but for my birthday my wife gave me a PocketBook, and I don’t want to read on my phone anymore. It’s not fine anymore.

20) A space without distractions = good

Fighting destructive desires is energy-intensive work, so it’s better to organise physical and virtual spaces to avoid distractions rather than fight them. It’s easier to delete social media from your phone instead of promising to spend less time on it. That’s also why a steam cooker is a good idea—it’s difficult to cook unhealthy food with it.

21) Accepting what you cannot change is wisdom

The principle is described in the works of the Stoics and in this simple prayer:

God, grant me the serenity to accept the things I cannot change, the courage to change the things I can, and the wisdom to know the difference.

22) Without an example—it’s unclear

If you need to explain something, it’s better to give an example; otherwise, it’ll be unclear. The human brain understands examples well but poorly understands abstract concepts. For instance, point number 20 would be unclear if I hadn’t given examples.

23) Just do it

I once saw a video where someone jumped a construction fence and climbed to the top floor of a skyscraper—whilst it's obviously a terrible idea to actually do this, you can borrow their audacity and confidence. That same boldness applied properly can get you far. Want to speak at a conference? Submit a proposal. Want to work with someone you admire? Send them a message. You can achieve many things this way—you just need to take initiative and do it, with audacity.

24) Energy is more important than time

Energy is difficult to measure and therefore isn’t taken into account in planning, but it’s very important to consider. Sometimes one task eats up so much energy that it destroys the desire to do anything, whilst another task takes all day but, on the contrary, inspires work and adds enthusiasm.

25) If you can do it straight away, it’s better to do so

Someone sent a message and you’ve already started reading it—better to answer straight away, because later you’ll have to figure out the context again. Noticed a bug in a project—create a task immediately. Need to buy something—order it online or add it to the shopping list straight away. If a task can’t be done immediately, you need to do at least something—for example, write it down or schedule it.

26) You can simply wait for the right moment

There’s no great sense in choosing paint for the walls when the foundation of the house is being built. Very often, waiting for the appropriate stage to propose your plan is the best strategy. Don’t be too insistent at the wrong moment.

27) If you can and want to do it yourself—do it

If achieving the best result requires going beyond your authority, very often that’s exactly what you need to do. Just don’t forget about tact: ask before going beyond boundaries, or suggest your solution simply as an idea or option.

28) American positivity is brilliant

Previously, I hadn’t worked with Americans much, so I’d only heard about toxic American positivity from other people’s stories. Having experienced it myself, I can say only one thing—it’s wonderful, much better than ‘Slavic honesty’. I don’t know how sincere the positivity is, but working in conditions where your work is valued and you’re respected is very pleasant.

29) The final push is the hardest

It’s easy to do something, and you can do it endlessly, but the last 5%—the difference between doing and done—that’s the most important and most difficult part. You need to allocate more time and energy to it.

See you next year!

Сцяг мой вольны, сцяг мой смелы!

2025-03-24T16:00:52.416Z

Гэты тэкст не столькі пра прыгажосць, гісторыю, сімвалізм, колькі пра практычнасць бел-чырвона-белага сцяга. Паглядзім на сцяг як на брэнд, і зразумеем чаму ён геніяльны.

Сцяг мой просты

Большасць бел-чырвона-белых сцягоў на дэманстрацыяй і мітынгах няправільныя. Правільны беларускі сцяг гэта палотнішча памерамі 1:2, з трох роўных гарызантальных палос — дзвюх белых і адной чырвонай між імі

Але паколькі друкуюцца сцягі ў розных друкарнях, ці нават робяцца самастойна, то і прапорцыі, і адценне чырвонага змяняецца ад сцягу да сцягу. Тым не менш, мы цудоўна разумеем, што гэта беларускі сцяг.

Марш да Дня Волі ў Варшаве. Фота: Каардынацыйная рада / Facebook

Каб брэнд працаваў дастаткова дзвюх умоў:

Гэта нешта пра Беларусь
Дзве белыя паласы і чырвоная між імі.

Больш за тое, сцяг можа быць нават не бел-чырвона-белым, але счытвацца.

Уладзімі Цэслер «БЧБ»

Сцяг мой гнуткі

Геніяльная прастата адкрывае надзвычайныя магчымасці для айдэнтыкі. Айдэнтыка можа быць прыменена для любога носьбіта, і яна будзе працаваць.

Дастаткова ўспомніць легендарныя шкарпэткі, дзе прапорцыі белага вельмі залежаць ад абутку, але нават з няправільнымі прапорцыямі зразумела, які мэсэдж даносіць той, хто іх надзеў.

І гэта працуе не толькі са шкарпэткамі.

Вопратка брэнду Znivien

Наўрад Дуж-Душэўскі закладаў гібкую графічную сістэму, калі праектаваў сцяг, але праз геніяльную прастату, яна атрымалася. Доказам служаць сцягі раёнаў ды іншых мясцовасцяў, якія выкарыстоўваюць агульную бел-чырвона-белую схему, але ствараюць унікальны сімвал на яе базе.

Сцягі раёнаў flags.dze.chat

Бел-чырвона-белая схема працуе не толькі для сцягоў, выкарыстоўваючы яе можна любы элемент ілюстрацыі зрабіць беларускім.

Андрій Єрмоленко / Неназваны аўтар / Уладзімір Маляўка

Нават у манахромным варыянце, напрыклад, у чорна-белых ілюстрацыяй ці вайсковых шаўронах, брэнд працуе цудоўна.

Вокладка часопіса Маланка №9, 1926 г. / Тактычная нашыўкі на ліпе ад Vyraj.pl

Карацей, беларускі сцяг дае шмат магчымасцяў зрабіць нешта па-беларуску. Трэба запакаваць дарунак па-наску? Шырокая чырвоная стужка і белая каробка ці канверт зробяць гэтую справу ідэальна. Паставіць знічы на магілку ці помнік значнага беларуска дзеяча: два белых, і адзін чырвоны па цэнтру. Брэндынг для беларускай справы: тры элементы, аднолькавыя па баках, адрозны па цэнтру.

Можна выкарыстоўваць дзе хочаш, ад архітэктуры да інтэрфейсаў.

Сцяг мой?

Канешне, праз такую прастату, губляецца ўнікальнасць. Калі на фотаздымку са стадыёна бачна сотні БЧБ-сцягоў, то хутчэй за ўсё гэта не сход БНФ, а футбольныя фанаты River Plate.

https://youtu.be/bzaSGSsWdgg

Бел-чырвона-белыя сцягі сустракаюцца ў розных тэрытарыяльных адзінках. Сцяг муніцыпалітэта Понга ў складзе аўтаномнай супольнасці Астурыя Іспаніі нават мае Пагоню.

Белы і чырвоны настолькі распаўсюджаныя, што па хэштэгу #бачусцяг у сацыяльных медыя можна знайсці шмат выпадковых спалучэнняў бел-чырвона-белага, хаця аўтары не закладалі нічога беларускага.

Заплечнікі брэнду Guess / Берлінскае метро

Калі першае не страшна праз розныя арыялы выкарыстання, другое нават бонус, бо можна нагадваць аб радзіме ў самых далёкіх закутках свету.

Сцяг мой геніяльны!

Бел-чырвона-белы сцяг павінен вывучацца не толькі гісторыкамі ды геральдыстамі, але і дызайнерамі з брэнд-мэнэджарамі, бо гэта геніяльны прыклад вельмі гнуткай графічнай сістэмы, пры дапамозе якой можна што хочаш зрабіць беларускім. І прыгожым!

Светлым полем я нясу
Агнявую паласу:
Як маланка нада мной
Зiхацiць над галавой

Сцяг мой вольны,
Сцяг мой смелы,
Сцяг мой бел-чырвона-белы.

— «Родны сцяг» С. Панізнік

28 важных и не очень важных вещей, которые я понял за 28 лет

2024-12-31T13:09:43.629Z

Порядок случайный; они могут быть как важными, так и совершенно тривиальными. Некоторые могут быть интересными, другие — банальными. Если не забуду, буду делать это каждый день рождения 6 августа.

К 28 годам я понял следующее:

1) Не делайте негативных предположений, когда можно провести дешевый эксперимент

Много раз в жизни и на работе я сталкивался с ситуациями, когда мое предположение о том, что что-то не сработает, оказывалось неверным. То, что что-то не работало раньше, не значит, что оно не сработает сейчас. Вещи меняются. Если можно провести дешевый эксперимент, лучше это сделать.

2) Книги — один из лучших источников знаний

Формат книги заставляет автора организовать свои знания и наблюдения в удобную для читателей форму. Знания, содержащиеся в книгах, обычно остаются актуальными на протяжении десятилетий, в отличие от статей и видео в интернете. Короче говоря, книги — топ.

3) Лидерство может быть старым и новым

Существует два типа лидерства: старое и новое. Старый тип очень автократичен; вы принимаете решения и заставляете других следовать им. Новое лидерство больше связано с подачей примера, обменом знаниями, улучшением социальных отношений и так далее. Хотя новое лидерство звучит лучше, важно иметь оба типа лидеров в команде.

4) Учить языки не так уж сложно

Зимой 2022 года я совсем не знал польского, а теперь могу легко прочитать книгу на польском или посмотреть фильм. И это без каких-либо экстраординарных усилий для изучения языка.

5) Дорогие вещи все равно не идеальны

Даже покупая самое дорогое устройство в своем классе, вы не гарантируете, что получите что-то идеальное — это все равно компромисс. Сколько бы денег у вас ни было, вам все равно придется мириться с недостатками вещей.

6) LLM пока не очень умные

Моя вера в революцию ИИ уменьшается с каждым днем активной работы с ChatGPT и другими LLM. Да, по сравнению с тем, что у нас было раньше, это впечатляет. Но это еще не революция. Эти системы должны стать в сто раз умнее, чтобы приблизиться к человеческому интеллекту. Тем не менее, это хорошие инструменты для конкретных задач.

7) Можно достичь того же с меньшими ресурсами

Я работал в командах с ограниченными ресурсами и это помогло мне понять, что иногда достаточно изменить подпись кнопки, и совсем не обязательно придумывать кастомное решение, которое будут кодить две недели.

8) Некоторые процессы медленные, и это нужно принять

Карьера не строится за два года; у большинства крутых специалистов стаж составляет 10 и более лет. Получение вида на жительство в Польше также занимает время. Изучение языков требует времени. Нужно уметь рассчитывать хотя бы на пять лет, потому что не все можно успеть сделать за месяц или год.

9) Посудомойка — это сокровище сокровищ

Я научился получать некое медитативное удовольствие от мытья посуды под подкаст, но посудомойка — это все равно сокровище. С ней вместо мытья посуды можно было бы слушать подкаст во время прогулки или заниматься спортом.

10) Вторая смена — кайф

Если не повезло работать на хорошей работе, на которую ходишь с энтузиазмом, то вторая смена — это спасение. Я перенес начало работы на 12:00, и в первые четыре-пять месяцев я стал суперменом: с утра успевал читать, писать посты, играть в шахматы и так далее.

11) Варшава — приятный город

С Варшавой, в отличие от Таллина, не случилось любви с первого взгляда. Но со временем начинаешь наслаждаться тем, насколько она зеленая, большая, многогранная и хорошо связана с другими городами.

12) Незаписанная мысль = потерянная мысль

Лучше записывать все свои мысли; возможно, 90% из них не пригодны, но ради 10% ценных имеет смысл записывать все. Поэтому хорошо настроить какой-то шорткат на телефоне для быстрого записи мыслей, даже голосом.

13) Хорошо уменьшить поток информации

Я отписался от большинства телеграм-каналов, большую часть добавил в архив, теперь я наконец могу прочитать все сообщения. В результате я получаю больше информации, а не меньше.

14) В критические моменты мозг очень креативен

Я сам придумал для себя челленджи, но вспоминал о них в день дедлайна или даже после, и это заставляет мозг искать креативное решение. И как бы это ни было странно, оно всегда находится. Абсолютно не советую практиковать такое на работе, потому что это огромный стресс, а качество все равно не самое лучшее, но эксперимент интересный.

15) Клиповой контент — ужас

Я думал, что у меня есть иммунитет к клиповому контенту, потому что я понимаю, как это работает, но нет. Мне помогло только удаление апки YouTube с телефона, веб не настольки приятный, и это помогает.

16) Можно найти свой подход к регулярности

Мне сложно делать что-то каждый день, даже постить в BeReal каждый день не получается, бывают пропуски по два-три дня. В приложениях для изучения языков выдержать стрик больше 100 дней очень сложно. Но я нормально справляюсь с еженедельными постами в своем телеграм-канале. И это дает плоды: раньше я писал по вдохновению, а теперь не привязан к нему. Новая неделя — новый пост.

17) Правильные дешевые вещи могут делать жизнь лучше

Например, не так давно купили монетницу, и это невероятно удобное устройство, которое организует все эти монеты в удобном кластере по номиналам, что сделало покупки более удобными. Или вместо папки с металлическими кольцами мы приобрели два пластиковых органайзера, которые оказались удобнее, потому что теперь не нужно расстегивать какой-то механизм, чтобы достать документ — просто достаешь.

18) Список желаемых вещей — хорошая идея

Я составил список вещей, которые мне нравятся, в Notion, жена попросила доступ к этой странице, и в результате я получил лучшие подарки на день рождения в своей жизни. Одновременно сохранился момент сюрприза, но вместе с тем я получил то, что действительно хотел.

20) Велосипед по-прежнему приносит удовольствие

Я арендовал велосипед и катался несколько раз, и это было так же весело, как в детстве.

21) Чтобы высказываться, желательно иметь экспертизу

Диванных экспертов в каждой области хватает, но это не значит, что нужно присоединяться к их рядам. Прочитать хотя бы статью на Википедии, а лучше 2-3 книги перед тем, как делиться со всем миром своим экспертным мнением — очень полезно.

22) Непосредственный опыт сложно заменить

Во время путешествий замечаешь такие мелочи, которые сложно заметить, изучая что-то через интернет. Можно много читать о какой-то кухне, но пока не попробуешь какое-то блюдо, ты не будешь иметь опыта. То же самое с работой или даже жизнью. Бесконечное изучение не заменит опыта, но оно все равно полезно.

23) Образование нужно, чтобы быть образованным

Быть образованным — это уже ценность. Не нужно придумывать следующие шаги, вроде: «мне нужно иметь образование, чтобы…»

24) Невозможное можно упростить до выполнимого

Не все в мире, но большинство казалось бы невозможных или очень сложных вещей можно упростить до выполнимых. Написать книгу — сложно или почти невозможно, но писать главу за две недели и публиковать в соцсетях — выглядит вполне реально. И так можно разложить на части многое.

25)Нужно инвестировать в будущее

За что будущий ты будет благодарен настоящему тебе, то и нужно делать. Как минимум несколько часов в день.

26) Жить моментом — хороший психологический трюк

Я услышал это от украинских военных: когда у них есть время на сон перед операцией, они просто спят и не думают о том, что произойдет через короткое время. Дополнительно накручивать себя перед чем-то, что может случиться, а может и нет — не полезно. Приказ могут отменить, планы могут измениться, а даже если нет, концентрация на моменте помогает не свихнуться.

28) Люди — это важно

Хотя я довольно легко переживаю отсутствие близких людей рядом, но это только потому, что самый близкий человек рядом каждый день, и я могу разделить с ней все на свете. Часть близких рядом виртуально, и это тоже помогает. Быть совсем одному было бы невероятно сложно.

27) Жизнь — это RPG

У меня был невероятный жизненный опыт, когда моя жизнь выглядела как кино, но все оборвалось, даже не достигнув кульминации. Большинство биографических фильмов вырезают половину или даже меняют факты, чтобы было интереснее. Но сравнение жизни с RPG довольно уместно. Набор квестов, часть из которых автоматически генерируются, чтобы просто увеличить время прохождения. В общем, довольно похоже.

28) Благодарность — хорошая черта

Хорошо уметь сказать спасибо родителям, близким, друзьям, родственникам и всем, кто так или иначе тебе помог. К сожалению, выражать свою благодарность не очень принято, для этого нужно искать какой-то повод. Но советую находить такие поводы или преодолевать неловкость и говорить «спасибо» просто в случайный момент.

До встречи в новом году!

28 Important and Not-So-Important Things I’ve Understood in 28 Years

2024-12-31T12:45:53.344Z

The order is random; they can be important or completely trivial. Some may be interesting, others banal. If I don’t forget, I’ll do this every birthday on August 6.

By 28 years old, I’ve realized the following:

1. Don’t make negative assumptions when you can run a cheap experiment

Many times in life and work, I’ve encountered situations where my assumption that something wouldn’t work turned out to be incorrect. The fact that something didn’t work before doesn’t mean it won’t work now. Things change. If you can run a cheap experiment, it’s better to do so.

2. Books are one of the best sources of knowledge

The format of a book forces the author to organize their knowledge and observations into a form suitable for readers. The knowledge they contain usually remains relevant for decades, unlike articles and videos on the internet. In short, books are top-tier.

3. Leadership can be old and new

There are two types of leadership: old and new. The old type is very autocratic; you make decisions and force others to follow them. New leadership is more about setting an example, sharing knowledge, improving social relations, and so on. Even though new leadership sounds better, it’s important to have both types of leaders in a team.

4. Learning languages isn’t that hard

In winter 2022, I didn’t know any Polish at all, but now I can easily read a book in Polish or watch a movie. And this is without making extraordinary efforts to learn the language.

5. Expensive things are still not perfect

Even buying the most expensive device in its class doesn’t guarantee you’ll get something perfect—it’s still a compromise. No matter how much money you have, you’ll still have to put up with imperfections in things.

6. LLMs aren’t that smart yet

My faith in the AI revolution diminishes every day I actively work with ChatGPT and other LLMs. Yes, compared to what we had before, it’s impressive. But it’s not revolutionary yet. These systems would need to become a hundred times smarter to approach human intelligence. Still, they’re good tools for specific tasks.

7. You can achieve the same with smaller resources

I worked in teams with limited resources and learned that sometimes changing a button’s name can solve the issue, even when the second option was to invent new types of inputs or something else very complicated.

8.Some processes are slow, and you have to accept it

A career isn’t built in two years—most top specialists have over 10 years of experience. Getting residency in Poland also takes time. Learning languages takes time. You need to be able to plan for at least five years because not everything can be done in a month or a year.

9. A dishwasher is a treasure among treasures

I’ve learned to enjoy the meditative pleasure of washing dishes while listening to a podcast, but a dishwasher is still a treasure. With it, instead of washing dishes, you could listen to a podcast while walking or exercising.

10. The second shift is nice

If you’re unlucky enough to have a job where you need to wake up early, it feels like torture. But starting work later in the day, when you’re already awake and energized, is much better.

11. Warsaw is a pleasant city

Unlike Tallinn, it wasn’t love at first sight with Warsaw. But over time, you start appreciating how green, vast, multifaceted, and well-connected it is to other cities.

12. An unrecorded thought = a lost thought

It’s better to write down all your thoughts. Perhaps 90% of them are useless, but the remaining 10% can be valuable. That’s why it’s good to set up a shortcut on your phone for quickly noting down thoughts, even using voice.

13. Reducing the flow of information is beneficial

I unsubscribed from most Telegram channels and archived many of them. Now, I can finally read all the messages. As a result, I actually consume more information, not less.

14. The brain is very creative in critical moments

I’ve created challenges for myself, but I often forget about them and only remember on the deadline day or even later. This forces my brain to find creative solutions, and surprisingly, it always works out. I wouldn’t recommend this for work because it’s highly stressful, and the quality isn’t the best. Still, it’s interesting to have this knowledge

15. Short-form content is terrible

I thought I was immune to short-form content because I understand how it works, but I’m not. Like everyone else, I sometimes waste time watching short vertical videos. My only excuse is that they’re in English, so it helps maintain my language skills. In all seriousness, I plan to kick this habit—and I will.

16. It’s possible to find your approach to regularity

It’s hard for me to do something daily. Even posting on BeReal every day doesn’t work; I often skip two or three days. Maintaining a language app streak for over 100 days is extremely challenging. However, I’ve been consistent with weekly posts on my Telegram channel, and it’s been fruitful. Before, I wrote only when inspired. Now, I’m no longer dependent on inspiration—new week, new post.

17. The right inexpensive things can improve life

For example, we recently bought a coin organizer. It’s an incredibly convenient tool that sorts coins by denomination, making shopping much easier.

18. A wish list is a great idea

I created a list of things I like in Notion. My wife asked for access to it, and as a result, I received the best birthday gifts of my life. There was still an element of surprise, but I got exactly what I wanted.

19. Cycling is still fun

I rented a bike and cycled a few times, and it was just as fun as in childhood.

20. To express opinions, it’s advisable to have expertise

There are a lot of fake experts in every domain, but that doesn’t mean you should join their ranks. Reading at least a Wikipedia article, or better yet, 2–3 books before sharing your expert opinion with the world is incredibly useful.

21. Direct experience is hard to replace

During travels, you notice details that are difficult to grasp through online learning. You can read extensively about a cuisine, but until you’ve tasted a dish, you won’t truly understand it. The same applies to work or even life. Endless studying won’t replace experience, but it’s still valuable.

22. Education is essential to being educated

Being educated is a value in itself. There’s no need to invent further justifications like: “I need an education to…”

23. The impossible can be simplified into the achievable

Not everything, but most seemingly impossible or very difficult tasks can be broken down into manageable steps. Writing a book may seem daunting or almost impossible, but writing a chapter every two weeks and sharing it on social media feels entirely doable. This approach applies to many things.

24. Invest in the future

Do things today that your future self will thank you for. At least spend a few hours each day on this.

25. Living in the moment is a great psychological trick

I overheard this from Ukrainian soldiers: when they have time to sleep before an operation, they simply sleep and don’t overthink what will happen soon. Worrying unnecessarily about what might or might not happen is unhelpful. Orders can be canceled, plans can change, and even if they don’t, focusing on the moment helps maintain sanity.

26. People matter

Though I can handle being without close people nearby quite easily, it’s only because the person closest to me is with me every day, and I can share everything with them. Some close ones are virtually present, which also helps. Being completely alone would be incredibly difficult.

27. Life is like an RPG

I had an incredible life experience where my life felt like a movie, but it ended before even reaching the climax. Most biographical films cut out half the story or alter facts to make it more interesting. However, comparing life to an RPG is quite apt—a series of quests, some of which are auto-generated to simply extend the journey. Overall, it’s pretty similar.

28. Gratitude is a good trait

It’s good to say thank you to parents, close ones, friends, family, and everyone who has helped you in some way. Unfortunately, expressing gratitude isn’t very common, and you often need an occasion to do so. But I recommend finding such occasions or overcoming awkwardness and saying “thank you” at random moments.

See you next year!

Вынікі года

2024-12-29T12:23:39.261Z

Наглядзеўся на My Year in Books, Wrapped і Recap ды вырашыў зрабіць сваё.

Год мо і не найлепшы, але які ёсць.

28 рэчаў, якія я зразумеў за 28 гадоў

2024-11-02T16:18:56.909Z

За 28 год я зразумеў наступнае:

1) Не рабіць негатыўных дапушчэнняў, калі можна правесці танны эксперымент

Ужо шмат разоў у жыцці і працы я сутыкаўся з тым, што маё дапушчэнне наконт таго, што нешта не спрацуе аказвалася памылковым. Тое, што не нешта не працавала раней, не азначае, што яно не працуе цяпер. Рэчы змяняюцца. Калі можна правесці танны эксперымент, то лепей яго правесці.

2) Кнігі — адна з найлепшых крыніц ведаў

Сам фармат кнігі прымушае аўтара скласці веды і назірання ў прыдатную для чытача форму. З кнігай няма адчування ўпушчанай выгады, бо веды з яе звычайна актуальны дзесяцігоддзямі, у адрозненні ад артыкулаў і відэа ў інтэрнэце. Карацей — кнігі топ.

3) Мая памяць жахлівая

Я пастаянна забываю штосьці зрабіць, напрыклад, гэты тэкст я пішу перад працай, хаця яшчэ тыдзень таму я хацеў пачаць, каб не рабіць усё ў апошні момант. Карацей, трэба больш сур’ёзна весці каляндар і ставіць нагадванні на ўсё важнае.

4) Вучыць мовы не так складана

Зімой 2022 я не ведаў польскай мовы зусім, а цяпер я спакойна магу прачытаць кнігу па-польску ці паглядзець фільм. Гэты пры тым, што я не прыкладаў нейкіх наднамаганняў, каб яе вывучыць.

5) Дарагія рэчы ўсё адно не ідэальныя

Нават купляючы самую дарагую прыладу ў класе немагчыма атрымаць нешта ідэальная, гэта ўсё адно кампраміс. Колькі б не было грошай, усё адно прыйдзецца мірыцца з недасканаласцю рэчаў.

6) LLM пакуль не настолькі разумныя

Мая вера ў рэвалюцыю штучнага інтэлекту паменшацца з кожным днём актыўнай працы з ChatGPT і іншымі LLM. Так, у параўнанні з тым, што мы мелі раней — гэта ўражвае. Але пакуль не цягне на рэвалюцыю, сістэмы павінны стаць разоў у сто разумней, каб хаця б наблізіцца да чалавека. Але гэта ўсё адно добры інструмент для некаторых задач.

7) Часова = вельмі доўга

Мая часовая праца, каб замацавацца ў Польшчы трывае ўжо больш за 2 гады, я кожны дзень пакутую, прасвет ужо блізка, але ўсё ніяк не прыйдзе. Тое самае з часовымі прыладамі і іншым.

8) Некаторыя працэсы павольныя, і гэта трэба прыняць

Кар’ера не робіцца за два гады, у большасці крутых спецыялістаў стаж 10+ гадоў. Атрыманне віду на жыхарства ў Польшчы таксама займае час. Вучэнне моў займае час. Трэба ўмець разлічваць хаця б на пяць гадоў, бо не ўсё можна паспець зрабіць за месяц ці год.

9) Пасудамыйка гэта скарб скарбаў

Я навучыўся атрымліваць нейкую медытатыўную асалоду ад мыцця посуду пад падкасцік, але пасудамыйка гэта ўсё адно скарб. Бо з ёй замест мыцця посуду можна было б слухаць падкаст пад шпацыр ці заняткі спортам.

10) Другая змена — кайф

Калі не пашчасціла працаваць на добрай працы, на якую ходзіш з энтузіязмам, то другая змена — гэта ўратаванне. Я перанёс пачатак працы на 12:00, і ў першыя чатыры-пяць месяцаў я стаў супермэнам, з раніцы я паспяваў чытаць, пісаць допісы, гуляць у шахматы і гэтак далей. Цяпер я ўжо не такі актыўны з раніцы, але позні пачатак працы дапамагае падтрымліваць маё ментальнае здароўе, інакш я бы канчаткова звар’яцеў.

11) Варшава — прыемны горад

З Варшавай, у адрозненні ад Таліну, не здарылася любові з першага погляду. Але з часам пачынаеш атрымліваць асалоду ад таго, наколькі яна зялёная, вялікая, шматгранная і добра спалучаная з іншымі гарадамі.

12) Не запісаная думка = згубленая думка

Лепей запісваць усе свае думкі, мабыць 90% з іх не прыдатныя, але дзеля 10% каштоўных мае сэнс запісваць усё. Таму добра наладзіць нейкі шорткат на тэлефоне для хуткага запісу думак, нават галасавым.

13) Добра паменшыць паток інфармацыі

Я адпісаўся ад большасці Тэлеграм-каналаў, вялікую частку дадаў у архіў, цяпер я нарэшце магу прачытаць усе паведамлення. Па выніку я атрымліваю больш інфармацыі, а не менш.

14) У крытычныя моманты мозг вельмі крэатыўны

Я прыдумаў сам для сябе чэленджы, але з маёй памяццю я частка пра іх забываю, ўспамінаю у дзень дэдлайну ці нават пасля, і гэта прымушае мозг шукаць крэатыўнае выйсце. І як бы не было дзіўна, яно заўсёды знаходзіцца. Абсалютна не раю практыкаваць такое на працы, бо гэта велічэзны стрэс, а якасць усё адно не найлепшая, але цікава мець такія веды.

15) Кліпавы кантэнт — жах

Я думаў, што ў мяне ёсць імунітэт на кліпавы кантэнт, бо я разумею, як гэта працуе, але не. Я таксама як і ўсе марную пэўны час за праглядам кароткіх вертыкальных відэа. Адзінае маё апраўданне — яны па-ангельску, таму я падтрымліваю ўзровень мовы. Калі сур’ёзна, то я планую пазбавіцца гэтай залежнасці, і зраблю гэта.

16) Можна знайсці свой падыход да рэгулярнасці

Мне складана рабіць нешта штодзень, нават посціць BeReal кожны дзень не атрымліваецца, ёсць пропускі па два-тры дні. У апках для вывучэння моў вытрымаць стрык больш за 100 дзён вельмі складана. Але я нармальна даю рады з штотыднёвымі допісамі ў сваім Тэлеграм-канале. І гэта дае плён, раней я пісаў па натхненню, а цяпер не прывязаны да яго. Новы тыдзень — новы пост.

17) Правільныя танныя рэчы могуць рабіць жыццё лепей

Напрыклад, не так даўно купілі манетніцу, і гэта неверагодна зручная прылада, якая арганізуе ўсе гэтыя манеты ў зручным кластары па наміналах, што зрабіла закупы зручнейшымі. Ці замест папкі з металёвымі кольцамі мы набылі два пластыкавых арганайзера, якія аказаліся зручнейшымі, бо цяпер не трэба расціскаць нейкі механізм, каб дастаць дакумент — проста дастаеш.

18) Ліст жаданых рэчаў — добрая тэма

Я склаў ліст рэчаў, якія мне падабаюцца ў Notion, жонка папрасіла доступ да гэтай старонкі, і па выніку я атрымаў найлепшыя падарункі на Дзень нараджэння ў сваім жыцці. Адначасова збярогся момант сюрпрызу, але разам з тым, я атрымаў тое, што сапраўды хацеў.

19) Беларусы жывуць не толькі ў Беларусі

І я не пра міграцыю, а пра аўтахтонаў, якія стагоддзі жывуць, напрыклад, на Падляшшу. Вельмі цікава слухаць іх мову, бо яны зусім не маюць уплыву расейскай мовы, таму ніколі не зблытаюць „табе“ і „цябе“, але пры гэтым спакойна ўстаўляюць польскія словы ў сваю гаворку.

20) Каб выказвацца, пажадана мець экспертызу

Канапных экспертаў у кожнай галіне свету не бракуе, але гэта не азначае, што трэба далучацца да іх шэрагаў. Прачытаць хаця бы артыкул на Вікіпедыі, а лепей 2-3 кнігі перад тым, як дзяліцца са светам сваёй экспертнай думкай — вельмі карысна.

21) Непасрэдны досвед складана замяніць

Падчас вандровак падмячаеш такія драбніцы, якія складана заўважыць вывучаючы нешта праз інтэрнэт. Можна шмат чытаць пра нейкую кухню, але пакуль не з’ясі нейкую страву, ты не будзеш мець досведу. Тое самае з працай, ці нават жыццём. Бясконцае вывучэнне не заменіць досведу, але яно ўсё адно карысна.

22) Адукацыя патрэбна каб быць адукаваным

Быць адукаваным — гэта ўжо каштоўнасць. Не трэба прыдумляць наступныя крокі, накшталт: «мне трэба мець адукацыю, каб...»

23) Немагчымае можна спрасціць да выканальнага

Не ўсе на свеце, але большасць здавалася б немагчымых ці вельмі складаных рэчаў можна спрасціць да выканальных. Напісаць кнігу — складана ці амаль не магчыма, пісаць главу ў два тыдні і публікаваць у сацмедыя — выглядае цалкам рэальна. І так можна раскласці шмат што.

24) Трэба ўкладацца ў будучыню

За што будучы ты будзе ўдзячны цяперашняму табе, тое і трэба рабіць. Як мінімум некалькі гадзін у дзень.

25) Жыць момантам — добры псіхалагічны трук

Я падслухаў гэта ў украінскіх вайсковых, калі яны маюць час сон перад аперацыяй, яны проста спяць, і не думаюць за шмат пра тое, што адбудзецца праз кароткі час. Дадаткова сябе накручваць перад чымсьці, што можа станецца, а можа не — не карысна. Наказ могуць адмяніць, планы могуць змяніцца, а нават калі не, канцэнтрацыя на моманце дапамагае не вар’яцець.

26) Людзі — гэта важна

Хоць я даволі лёгка перажываю адсутнасць блізкіх людзей побач, але гэта толькі таму, што самы блізкі чалавек побач кожны дзень, і я магу раздзяліць з ёй усё на свеце. Частка блізкіх побач віртуальна, і гэта таксама дапамагае. Быць зусім аднаму было б неверагодна складана.

27) Жыццё — гэта РПГ

У мяне быў неверагодны жыццёвы досвед, калі маё жыццё выглядала як кіно, але ўсё абарвалася нават не дасягнуўшы кульмінацыі. Большасць фільмаў-біяграфій выразаюць палову, ці нават змяняюць факты, каб было больш цікава. Але параўнанне жыцця з РПГ даволі слушнае. Набор квэстаў, частка з якіх аўтаматычна-генерыраваныя, каб проста павялічыць час праходжання. Ну, агульна даволі падобна.

28) Удзячнасць — добрая рыса

Добра ўмець сказаць дзякуй бацькам, блізкім, сябрам, родным, і ўсім, хто неяк табе дапамог. На жаль, прамаўляць сваю ўдзячнасць не вельмі прынята, для гэтага трэба шукаць нейкі повад. Але раю знаходзіць такія повады, ці пераступаць праз нялоўкасць, і казаць «дзякуй» проста ў выпадковы момант.

Да сустрэчы ў наступным годзе!

27 важных и не очень вещей, которые я понял за 27 лет

2023-08-05T14:47:28.598Z

Порядок случайный, могут быть как важные, так и вовсе не. Как интересные, так и банальные. Если не забуду, буду делать такое каждый день рождения.

За 27 лет я понял следующее:

1. Бумажки очень важны во взрослом мире

Я не доучился в университете, так как думал, что диплом никому не нужен. Но польскому посольству он нужен, без него визу PBH не дают. То же самое с браком, жена это понятный для государства концепт, а девушка — не очень.

2. Лучше заниматься своими проектами, найм — кошмар

Имеет смысл развивать свои хобби, пэт-проекты, заинтересованности и так далее, ведь обменивать время на деньги не очень приятно.

3. Регулярность важнее качества

Делать что-то постоянно, но менее качественно по результатам будет полезнее, чем качественно, но время от времени. Касается обучения, работы, отношений, и т.д.

4. Жить в родной культуре гораздо приятнее

Когда я перешел с русского языка на родной, стал потреблять контент на беларуском, писать и думать по-беларуски, я начал чувствовать себя более целостным. Ведь российские ценности мне не близки, а контент на русском языке пропагандирует эти ценности, не всегда, но чаще всего.

5. Программирование — важный навык

Я потерял много возможностей из-за того, что не автоматизировал процессы через код. Мог бы быть гораздо богаче, счастливее и иметь больше времени.

6. Дорогие вещи действительно лучше

Нет, это не завышенная цена для дураков, они просто действительно получше. Мышки Логитек лучше мышек Блади, кроссовки Пума лучше кроссовок с рынка, Айфон лучше Сяоми за 300 баксов.

7. Освоить инструмент проще, чем теорию

Дизайнеры, переходившие с Фотошопа на Фигму на два-три года позже меня, освоили её на примерно том же уровне, что и я. Если знаешь базу — инструмент не большая проблема.

8. Вещи меняются

Если что-то не работало три года назад, то далеко не факт, что оно всё ещё не работает. Все меняется, поэтому нужно перепроверять старые знания. Иначе можно верить, что Эстония выглядит как совок.

9. Не всю информацию можно быстро найти в Интернете

Поэтому нужно сохранять важную информацию в папках, базах знаний и чём-угодно ещё. Если не сохранить, то в интернете больше не найдешь.

10. Математика это круто и важно

Я использую математику в жизни и на работе, это помогает. Да, очень простую, но без нее мне было бы трудно.

11. Жизнь — не кино

Если кажется, что ты главный герой и сюжет достиг апогея, то это может закончиться в один момент безо всякого развития. Совсем неинтересно и прозаично, ведь драматургия работает в кино и театре, а в жизни — нет.

12. Нужно записывать свои мысли

Мысль, которая не была записана, будет забыта. Надо записывать. Ведь если записал, то можешь реализовать идею даже через три года.

13. Уверенные и наглые люди живут лучше

Иногда нужно завысить желаемую зарплату, поверить в то, что ты заслуживаешь большего, ведь иначе кроме настоящих трудностей придется бороться еще и с ограничениями в голове.

14. Всё везде по-разному

Если вам говорят, что везде все то же самое, — не верьте. Не существует никакой коллективной Европы, каждая страна со своими особенностями, в Польше не так как в Эстонии. Не существует каких-то славян, в Беларуси все не так как в Польше или Украине. Даже в семьях бытовые вещи могут очень сильно отличаться, например, где-то у каждого своя кружка, а где-то общие для всех.

15. Не надо разменивать будущее на быстрые деньги

Всегда нужно вкладываться в будущее, чтобы через пять лет не жалеть, что пять лет назад не начал чем-то заниматься. Понятно, что жить на что-то надо, но лучше искать компромисс, чем просто обменивать время на деньги.

16. Надо уметь говорить «нет»

Нет — это самое важное слово в жизни, 90% моих проблем от того, что я не смог сказать «нет», когда это было нужно.

17. Посудомойка — це скарб

Серьезно, лучший гаджет на свете. Улучшает семейную жизнь, позволяет меньше думать а быте, экономит полчаса каждый день.

18. Не надо игнорить людей

Лучше написать хоть что-то в ответ, чем ничего. Даже если сообщение не имеет смысла, типа «отвечу потом». Иначе люди обижаются, не понятно почему.

19. Надо называть людей именами, которыми они представились

Стася — это Стася, Алесь — это Алесь, Александр — это Александр. Не надо придумывать какую-то другую форму, если человек так представился, то он это сделал не просто так. Мне, кстати, не важно, но многих обижает.

20. Имя — важная часть идентичности

Алекс — это кто-угодно, американец, британец, поляк, а вот Алесь скорее всего беларус. Поэтому если хочешь быть представителем нации, то лучше подписываться так, как принято в родной традиции.

21. Не надо застилать кровать

Как минимум час после того как проснулся не нужно, так как иначе создаются приятные условия для бактерий, пот+тепло=топ для микро-организмов.

22. Нужно меньше обещать

Лучше пообещать меньше и сделать больше, чем наоборот. Если обещал сделать на пятницу, но сделал в четверг, то это лучше, чем если обещал во вторник, а сделал в четверг.

23. Искусственный интеллект — не просто хайп

Видимо это не совсем революция, но точно не просто хайп вроде НФТ, или Веб 3.0. ИИ дает настоящую экономию времени и денег, поэтому имеет смысл хоть немножко интересоваться этой отраслью технологий.

24. Отвертка — это не так страшно

Многое можно отремонтировать самостоятельно, не обязательно нести в ремонт, где это будет дольше, дороже и менее качественно. Даже не обязательно иметь прямые руки.

25. Понимать недостаточно, нужно делать

Обычно, люди которые делают, но не понимают, достигают большего, чем сидячие на жопе гении с умным видом, которые знают как правильно.

26. Лучше как-то, чем никак

Многие проекты утрачены из-за желания сделать идеально, но лучше делать просто нормально и улучшать, чем ничего не сделать.

27. Иногда нужно быть более настойчивым

Даже если кажется, что уверенность не слишком обоснована, имеет смысл активнее настаивать на своей идее, чтобы не быть потом человеком, который говорит «А я же говорил, а вы не слушали».

До встречи в следующем году.

27 важных і не вельмі рэчаў, якія я зразумеў за 27 гадоў

2023-08-05T13:56:08.785Z

За 27 год я зразумеў наступнае:

1. Паперкі вельмі важны ў дарослым свеце

Я не давучыўся ва ўніверсітэце, бо думаў, што дыплом нікому не патрэбны. Але польскай амбасадзе ён патрэбны, без яго візу ПБХ не даюць. Тое самае са шлюбам, жонка гэта зразумелы канцэпт для дзяржавы, а дзяўчына — не вельмі.

2. Лепш займацца сваімі праектамі, наёмная праца — жах

Мае сэнс развіваць свае хобі, пэт-праекты, зацікаўленасці і гэтак далей, бо абменьваць час на грошы не вельмі прыемна.

3. Рэгулярнасць важней за якасць

Рабіць штосьці пастаянна, але менш якасна па выніках будзе больш карысна, чым якасна, але час ад часу. Датычыцца навучання, працы, адносін, і г.д.

4. Жыць у роднай культуры значна прыемней

Калі я перайшоў з расейскай мовы на родную, стаў спажываць кантэнт на беларускай, пісаць і думаць па-беларуску, я пачаў адчуваць сябе больш цэласным. Бо расейскія каштоўнасці мне не блізкія, а кантэнт на іх мове прапагандуе гэтыя каштоўнасці.

5. Праграмаванне — важны навык

Я страціў шмат магчымасцяў праз тое, што не аўтаматызаваў працэсы праз код. Мог бы быць значна багацей, шчаслівей і мець больш часу.

6. Дарагія рэчы сапраўды лепей

Не, гэта не завышаная цана для драчкоў, яны проста сапраўды лепей. Мышкі Лагітэк лепш мышак Бладзі, красоўкі Пума лепш красовак з рынку, Айфон лепш Сяомі за 300 баксаў.

7. Інструмент засвоіць прасцей, чым тэорыю

Дызайнеры, якія пераходзілі з Фаташопу на Фігму на два-тры гады пазней за мяне, засвоілі яе на прыкладна тым жа ўзроўні. Калі ведаеш базу — інструмент не вялікая праблема.

8. Рэчы змяняюцца

Калі штосьці не працавала тры гады таму, то далёка не факт, што яно і дагэтуль не працуе. Усё змяняецца, таму трэба пераправяраць старыя веды. Інакш можна верыць, што Эстонія і дагэтуль выглядае як савок.

9. Не ўсю інфармацыю можна хутка знайсці ва Інтэрнэце

Таму трэба зберагаць важную інфармацыю ў папках, базах ведаў і гэтак далей. Калі не зберагчы, то ва інтэрнэце больш не знойдзеш.

10. Матэматыка гэта крута і важна

Я выкарыстоўваю матэматыку ў жыцці на працы, гэта дапамагае. Так, вельмі простую, але без яе мне было б цяжка.

11. Жыццё — не кіно

Калі падаецца, што ты галоўны герой і сюжэт дасягнуў апагею, то гэта можа скончыцца ў адзіны момант без аніякага развіцця. Зусім нецікава і празаічна, бо драматургія працуе ў кіно і тэатры, але не ў жыцці.

12. Трэба запісваць свае думкі

Думка, якая не была запісана, будзе забыта. Трэба запісваць. А калі запісаў, то можаш рэалізаваць ідэю нават праз тры гады.

13. Упэўнення і нахабныя людзі жывуць лепей

Часамі трэба завысіць пажаданы заробак, паверыць у тое, што ты заслугоўваеш большага, бо інакш акрамя сапраўдных цяжкасцяў прыйдзецца бароцца яшчэ і з абмежаваннямі ў галаве.

14. Усё ўсюды па-рознаму

Калі вам кажуць, што ўсюды ўсё тое самае, — не верце. Не існуе ніякай агульнай Еўропы, кожная краіна мае свае адметнасці, у Польшчы не так як у Эстоніі. Не існуе некіх славян, у Беларусі ўсё не так як у Польшчы ці Украіне. Нават кожнае сям'я мае свае традыцыі, якіх у іншых сем'ях няма.

15. Не трэба разменьваць будучыню на грошы, але цяпер

Заўсёды трэба ўкладацца ў будучыню, каб праз пяць гадоў не шкадаваць, што пяць гадоў таму не пачаў чымсьці займацца. Зразумела, што жыць на штосьці трэба, але лепш шукаць кампраміс, чым проста абменьваць час на грошы.

16. Трэба ўмець казаць «НЕ»

Не — гэта самае важнае слова ў жыцці, 90% маіх праблем ад таго, што я не змог сказаць «не», калі гэта было трэба.

17. Пасудамыйка — гэта скарб

Сур'ёзна, лепшы гаджэт на свеце. Паляпшае сямейнае жыццё, дазваляе менш думаць а быце, больш а важных рэчах.

18. Не трэба ігнараваць людзей

Лепш напісаць хоць штосьці ў адказ, чым нічога. Нават калі паведамленне не мае вялікага сэнсу. Інакш людзі крыўдзяцца, не зразумела чаму.

19. Трэба называць людзей імёнамі, якімі яны прадставіліся

Стася — гэта Стася, Алесь — гэта Алесь, Аляксандр — гэта Аляксандр. Не трэба прыдумляць нейкую іншую форму, калі чалавек так прадставіўся, то ён гэта зрабіў не проста так. Мне, дарэчы, не важна, але шмат каго крыўдзіць.

20. Імя — важная частка ідэнтычнасці

Алекс — гэта хто хочаш, амерыканец, брытанец, паляк, а вось Алесь хутчэй за ўсё беларус. Таму калі хочаш быць прадстаўніком нацыі, то лепш падпісвацца так, як прынята ў роднай традыцыі.

21. Не трэба засцілаць ложак

Як мінімум гадзіну пасля таго як прачнуўся не трэба, бо інакш ствараюцца прыемныя ўмовы для бактэрый, пот+цяпло=топ для пачвар.

22. Лепш абяцаць менш

Лепш паабяцаць менш і зрабіць больш, чым наадварот. Калі абяцаў зрабіць на пятніцу, але зрабіў у чацвер, то гэта лепш, чым калі абяцаў у аўторак, а зрабіў у чацвер.

23. Штучны Інтэлект — не проста хайп

Мабыць гэта не зусім рэвалюцыя, але дакладна не проста хайп накшталт НФТ, ці Веб 3.0. ШІ дае сапраўдную эканомію часу і грошай, таму мае сэнс хоць трошкі цікавіцца гэтай галінай тэхналогій.

24. Адвёртка — гэта не так страшна

Шмат што можна парамантаваць самастойна, не абавязкова несці ў рамонт, дзе гэта будзе даўжэй, даражэй і менш якасна. Нават не абавязкова мець прамыя рукі.

25. Разумець недастаткова, трэба рабіць

Звычайна, людзі якія робяць, але не разумеюць, дасягаюць большага, чым сядзячыя на дупе геніі з разумным выглядам, якія ведаюць як правільна.

26. Лепш неяк, чым ніяк

Шмат праектаў загублены праз жаданне зрабіць ідэальна, але лепш рабіць проста нармальна і палепшаць, чым проста не зрабіць.

27. Часамі трэба быць больш настойлівым

Нават калі падаецца, што ўпэўненасць не надта абгрунтавана, мае сэнс больш актыўна настойваць на сваёй ідэі, каб не быць потым чалавекам, які кажа «а я ж казаў, а вы не слухалі».

Да сустрэчы ў наступных годзе.