30 rzeczy, których nauczyłem się przez 30 lat
Kolejność jest przypadkowa – mogą to być rzeczy ważne albo zupełnie nieistotne, ciekawe albo banalne. Jeśli nie zapomnę, będę publikował taki wpis co roku, w dniu swoich urodzin.
Przez 30 lat zrozumiałem następujące rzeczy:
1) Wszystko opiera się na ludziach, którym zależy
Żaden proces, ideologia, podejście, AI ani nic innego nie stworzy samo z siebie niczego wybitnego. Wybitne rzeczy powstają tylko wtedy, gdy ludziom naprawdę zależy. To cały sekret robienia czegoś dobrze.
2) Dobrobyt przychodzi z czasem
Jeśli wystarczająco długo rozwijasz się w swoim zawodzie, z czasem pojawiają się i wyższe zarobki, i oszczędności – wszystko rośnie stopniowo. Nie ma sensu martwić się, że w wieku 22 lat nie masz wszystkiego. To przyjdzie z czasem.
3) Wiele rzeczy można zaplanować
Niektóre rzeczy w życiu przychodzą niespodziewanie, ale urodziny, święta, koniec kwartału i wiele innych wydarzeń można przewidzieć i przygotować się na nie wcześniej. A jeśli nie masz harmonogramu – możesz go stworzyć.
4) Warto poszerzać swoje możliwości
Nawet jeśli życie wydaje się względnie stabilne, warto zwiększać liczbę dostępnych opcji, żeby w razie niespodzianek być przygotowanym. Trzymaj pieniądze w różnych bankach i część w gotówce. Zrób wizę Schengen, Kartę Polaka albo sprawdź, czy masz żydowskie korzenie, jeśli to możliwe. Poznawaj ludzi i utrzymuj kontakty.
5) Łączenie pracy z hobby jest trudne
Przeczytanie 75 książek w rok nie jest trudne, jeśli przez pół roku nie pracujesz. Przeczytanie nawet 30 książek w rok przy pracy na pełen etat jest już naprawdę trudne. Jeśli więc szukasz sekretu bardzo produktywnych ludzi – pomaga nie mieć etatu.
6) Akceptacja to błogosławieństwo
Z wiekiem coraz więcej rzeczy po prostu akceptujesz, bez większych emocji. I naprawdę żyje się wtedy łatwiej. Lepiej jednak nie akceptować wszystkiego – wybierz jeden lub dwa obszary, w których nadal zależy ci na każdym szczególe. Ale nie więcej.
7) Sprzęt turystyczny świetnie sprawdza się w domu
Picie herbaty z termosu jest dużo wygodniejsze niż ciągłe chodzenie do kuchni po dolewkę. Powerbank przydaje się tam, gdzie nie ma gniazdka. Materac dmuchany sprawdza się dla gości nie tylko na wyjazdach.
8) Kawiarka to najlepszy sposób na kawę w domu
Za każdym razem wychodzi taka sama kawa, bez niespodzianek. Stabilność i pełna satysfakcja. Jakością nie ustępuje dobrej kawiarni – może jest trochę gorsza od naprawdę świetnej, ale takich jest w dużym mieście najwyżej kilka.
9) Nie trzeba bać się pracy
W dobie automatyzacji i sztucznej inteligencji trudno czasem zmusić się do monotonnej pracy, ale bywa, że to najszybszy i najlepszy sposób na osiągnięcie celu. Nie trzeba bać się pracy – czasem jedynym sposobem, żeby coś zrobić, jest po prostu to zrobić.
10) W mediach społecznościowych nie ma nic ciekawego
Media społecznościowe słusznie można by nazwać antyspołecznościowymi, bo niewiele zostało w nich z bycia społecznymi. Feedem rządzi algorytm, treści coraz częściej tworzy AI, a twórcami również steruje algorytm. I robi to kiepsko. Rzeczy naprawdę warte uwagi wciąż przechodzą z człowieka do człowieka, powstają na małych blogach czy w niszowych społecznościach.
11) Ptaki to wspaniałe zwierzęta
Obserwowanie ptaków spokojnie trafia do trójki najlepszych zajęć na świecie. Są niezwykle piękne, mają fascynujące zachowania, a birdwatching zachęca do spacerów i ćwiczy umysł.
12) Trzeba tworzyć narzędzia, a nie instrukcje
Dokładna instrukcja może być pierwszym krokiem, ale po niej powinien przyjść drugi – stworzenie narzędzia. Dobry system to taki, w którym zrobienie czegoś poprawnie jest łatwiejsze niż zrobienie tego źle.
13) Skróty klawiszowe w macOS są dużo lepsze niż w Windowsie
To, że klawisz Command znajduje się tuż obok spacji, pod kciukiem, sprawia, że wszystko jest wygodniejsze. Twórcy Windowsa pomylili się, wybierając Control jako główny klawisz.
14) Kiedyś naprawdę było lepiej
Oczywiście nie wszystko było kiedyś lepsze. Ale wiele rzeczy rzeczywiście było. Na przykład programy działały szybciej i bardziej przewidywalnie. Media społecznościowe sprzed epoki algorytmów też były lepsze, bo miały w sobie coś naprawdę społecznego.
15) Przyjemność zależy od nastawienia
Jeśli oglądasz mecz z myślą: „22 milionerów biega za piłką po boisku – co za głupota”, nie będziesz mieć z tego żadnej przyjemności. Ale jeśli podejdziesz do tego z ciekawością, poczytasz wiadomości i spróbujesz przewidywać wyniki, robi się interesująco. I nie dotyczy to tylko piłki nożnej.
16) Dobry design zawsze będzie potrzebny
Wraz z rozwojem AI przeciętnym projektantom robi się trudniej, bo przeciętny projekt sztuczna inteligencja potrafi już stworzyć sama. Ale dobry design zawsze będzie potrzebny. W erze AI-slopu staje się wręcz większą przewagą konkurencyjną.
17) Dobre traktowanie ludzi się opłaca
Kiedy nie żałujesz słów podziękowania, doceniasz dobrą pracę, a krytykę wyrażasz spokojnie i rzeczowo, świat wokół staje się przyjemniejszy.
18) Lepiej mniej obiecywać, a więcej robić
Jeśli ciągle coś obiecujesz, a potem tego nie robisz albo robisz później i gorzej, tracisz zaufanie. Lepiej obiecać trochę mniej i zostawić sobie miejsce, żeby zrobić coś ponad oczekiwania.
19) Nie wszystko można znaleźć w internecie
Część wiedzy nadal istnieje tylko w książkach albo wyłącznie w głowach ludzi. Czasem jest w internecie, ale w tej części, której wyszukiwarki nie indeksują. A czasem wydaje się dostępna, ale później nie sposób jej ponownie znaleźć. Dlatego warto korzystać z zakładek.
20) Prościej często znaczy lepiej
Prostota bywa różna – czasem oznacza prymitywność, ale czasem elegancję. Do tej eleganckiej prostoty warto dążyć. Za każdym razem, gdy zamieniałem bardziej skomplikowane rozwiązanie na prostsze, byłem zadowolony.
21) Świat się zmienia
Świat zmienia się nie tylko w wielkich sprawach, ale też w małych. Jeśli coś nie działało rok temu, warto sprawdzić jeszcze raz. To, co było prawdą wczoraj, niekoniecznie jest prawdą dzisiaj.
22) „Potem” czasem naprawdę nadchodzi
Odłożenie czegoś na później nie oznacza porzucenia tematu. Czasem rzeczy odłożone na później naprawdę zostają zrealizowane. Po miesiącu, pół roku, roku albo trzech latach. Nie trzeba wszystkiego odkładać, ale nie ma też sensu demonizować odkładania na później.
23) Naturalność i szczerość są bardzo ważne
Bardzo trudno jest stale odgrywać jakąś rolę i robić wrażenie. Dużo łatwiej po prostu być sobą. Z ludźmi, którzy pozwalają sobie na naturalność, żyje się znacznie prościej.
24) Gust ma większy wpływ, niż się wydaje
Bardzo często decyzje podejmuje się na poziomie gustu, a dopiero później racjonalizuje. Dotyczy to nie tylko designu, ale też technologii, biznesu i wielu innych dziedzin. Nie trzeba się wstydzić decyzji podjętej dlatego, że coś nam się podoba. Trzeba tylko umieć wyjaśnić dlaczego.
25) Edukacja jest potrzebna sama w sobie
Edukacja ma wartość samą w sobie. Bycie wykształconym jest czymś dobrym. Nie musi prowadzić do większych zarobków ani nowych możliwości. Sama w sobie jest wartościowa.
26) Przymus to zły motywator
Rzeczy robione z ciekawości zwykle wychodzą lepiej niż rzeczy robione pod przymusem. Czasem trzeba zrobić to, co trzeba. Ale jeśli można robić to, co interesujące, warto wybierać właśnie to.
27) Wdzięczność jest wspaniała
Trzeba uczyć się wdzięczności. Nawet jeśli ktoś zrobił ci coś dobrego i coś złego, warto być wdzięcznym za dobro, a osobno zdecydować, jak podejść do tego złego. O wdzięczność nie można prosić, ale jej brak bywa przykry.
28) Praktyka to najlepszy nauczyciel
Można długo uczyć się teorii, robić notatki i korzystać z fiszek. Ale nic nie zastąpi praktyki. Chcesz nauczyć się języka – czytaj, słuchaj i używaj go. Chcesz nauczyć się designu – poznawaj teorię, ćwicz, poprawiaj błędy i próbuj jeszcze raz. Tak jest ze wszystkim.
29) Trzeba zapisywać to, co można zapomnieć
Znalazłeś dobry link – dodaj go do zakładek. Wpadła ci do głowy ciekawa myśl – zapisz ją. Większość takich rzeczy nigdy się nie przyda, ale dla tej mniejszości, która okaże się wartościowa, warto to robić.
30) Bóg istnieje
Im dłużej żyję, tym mniej mam wątpliwości i tym mocniej czuję, że Bóg istnieje. Tę obecność można odnaleźć w samym życiu.
